Duurzaam inkopen en aanbesteden doe je met hout

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (Duurzaam inkopen)

Sinds 2010 zijn overheden verplicht Maatschappelijk Verantwoord In te kopen (MVI), ofwel duurzaam in te kopen. Hiervoor heeft het ministerie van I&M in 2011 een document opgesteld met daarin de Duurzaam Inkoop Criteria voor Waterbouwkundige Constructies. Hierin worden de aandachtvelden en gunningscriteria aangegeven. Dit betekent Provincies, gemeenten, waterschappen, maar ook andere marktpartijen op basis hiervan beleid hebben geformuleerd en implementeren. Naast op de prijs van de producten is er nu ook uitdrukkelijk aandacht is voor de effecten van materiaalkeuze en wijze van toepassing op het milieu en in toenemende mate ook op sociale aspecten. Hieronder een korte bloemlezing over de mogelijkheden om met duurzaam geproduceerd hout  invulling te geven aan duurzaam inkopen.

CO2-prestatieladder
Er zijn door de markt inmiddel verschillende tools ontwikkeld om de CO2- footprint van producten en diensten inzichtelijk te maken. Voor aanbestedingen van overheids- en rijksprojecten wordt veelal gebruik gemaakt van de CO2-prestatieladder (www.skao.nl). Uit een reeks internationale en nationale milieustudies (FAO, RvO, EY, SHR, etc) blijkt dat hout en houtproducten een gunstige CO2 footprint en een laag energieverbruik hebben. Zie ook de onder ''rapporten''. In de maatregelenlijst weegt de CO2 belasting van materiaal gebruik altijd mee. De hoogte wordt bepaald door middel van een berekening met DuboCalc. 

OPMERKING: Helaas zijn de meest actuele data (categorie 2) door SBK nog (steeds) niet in DuboCalc ingelezen, en zijn daarmee op dit moment (dd 1 juni 2017) niet beschikbaar voor LCA-berekeningen. Rijkswaterstaat accepteert daarom ook andere berekeningen die uitgevoerd zijn volgens de eisen van en rekenmothoden goedgekeurd door SBK (zie www.milieudatabase.nl), zodat de meest recente data uit de NMD voor hout en houtproducten wél gebruikt kunnen worden.

Afbeeldingsresultaat voor DuboCalc 2017
DuboCalc
Met DuboCalc zijn alle milieueffecten van een materiaal vanaf de winning tot en met de sloop (dus de gehele levenscyclus) en het energiegebruik van een Grond- Weg- en Waterbouwwerk te berekenen. Daarmee is ook een berekening te maken voor spciefiek ontwerp of product, als ook een volledig project. DuboCalc werkt met de schaduwprijzen methode met een eenduige en voor onderlinge vergelijking bruikbare ''single score'' (Milieukostenindicator (MKI)). DuboCalc rekent met de milieudata uit de Nationale Milieudatabase (NMD). Catagorie 1 en 2 data voldoen aan de eisen voor In deze database zijn recente onderzoek data te vinden voor verschillende houtsoorten (basisprofielen) en toepassingen (houten damwanden). Voor zowel fiets en voetgangersbruggen als voor houten damwanden is het milieuvoordeel aangetoond boven andere materialen. Zie onder downloads ''infobladen" en ''rapporten''. Het opnemen van duurzaam geproduceerd hout in bestekken levert daarmee aantoonbaar voordeel op bij duurzaam aanbesteden en inkopen.

Afbeeldingsresultaat voor FSC PEFC hout

Aantoonbaar duurzame herkomst
De houtsector biedt opdrachtgevers en uitvoerende al jaren zekerheid over de herkomst van hout wanneer zij gecertificeerd hout inkopen. Dit in tegenstelling tot staal, beton en kunststof waar een dergelijk susteem tot op heden ontbreekt. Deze internatinaal geaccepteerde handelsketensystemen (FSC en PEFC) volgen het hout van winning tot eindproduct (van kap tot meerpaal of brug). De controle van bedrijven gebeurt, wereldwijd, en door onafhankelijke certificeringsorganisaties. De onafhankijke toetsingscommissie Inkoop Hout (Timber Procurement Assessment Committee (TPAC)) is door de Nederlandse overheid ingesteld voor de toetsing van deugdelijke certificaten voor duurzaam bosbeheer en handelsketencertificering (CoC) opgezet (Timber Procurement Assessment Committee). De door de overheid opgestelde duurzaam inkopen eisen voor hout zijn door TPAC opgesteld. Verwijs in bestekken dan ook naar deze duurzaam inkoopeisen (zie infoblad Duurzaam Inkopen): zie ook: www.tpac.smk.nl/142/dutch/over-tpac.html.
NB: hoewel FSC en PEFC beide zijn goedgekeurd door TPAC, is het (semi-) overheid volgens aanbestedingsrecht niet toegestaan slecht één specifiek keurmerk in het bestek op te nemen.

Afbeeldingsresultaat voor fsc reduced impact logging

Sociaal Verantwoord Ondernemen
Hoewel in Nederland de eisen vaak gericht zijn op sociale aspecten binnen het bedrijf op de directe omgeving van het gww-project, is het uit duurzaamheids oogpunt belangrijk ook verder te kijken in de keten. Door te kiezen voor duurzaam geproduceerd hout draagt u indirect bij aan het verbeteren van de werk- en levensomstandigheden van bewoners en arbeiders in de landen van herkomst. Medewerkers in de bos en houtindustrie hebben door de zekerheid op langdurige instandhouding van de bossen meer inkomenszekerheid. In vergelijking met niet duurzaam beheerde bossen liggen over het algemeen de lonen ook hoger. Daarnaast worden bosarbeiders voorzien van deugdelijke werkkleding en is er aandacht voor andere arboeisen, zoals kinderarbeid (ILO). Bij duurzaam bosbeheer worden ook omwonenden betrokken en wordt de toegang tot medische zorg en voeding sterk verbeterd. Door deze toegenomen welvaart neemt de kans op ontbossing en stroperij af. 

Helpdesk
Heeft u vragen over duurzaam inkopen van hout: helpdesk@centrum-hout.nl of bel. 036-5329821. Voor algemene vragen over duurzaam inkopen kunt u ook terecht bij Pianoo (www.piano.nl).